Je hoort regelmatig geklaag over de drukte in Nederland, en dan met name over de aanwas van mensen uit niet-Europese landen. “Vol is vol”, “Nederland voor de Nederlanders” en dat soort kreten. Nu er een nieuwe regering aan de macht is, hoor je dat nog vaker. Asielzoekers zouden snel teruggestuurd moeten worden, Oekraïense vluchtelingen zouden best weer terug kunnen, want delen van dat land zijn veilig, en ga zo maar door. Ik heb daar nog wel eens moeite mee.
Natuurlijk is het het fijnst als mensen terug kunnen naar hun land van oorsprong als daar een gewoon leven weer mogelijk is en ze het ook zelf willen. Maar vluchtelingen zijn hier niet zomaar. Ze komen hier en in andere landen omdat ze in hun eigen land niet meer veilig zijn (of zich veilig voelen), omdat ze er economisch niet rond kunnen komen of omdat een belangrijk deel van hun gezin al hier is.
In het verleden heeft Nederland best wel wat positiefs gedaan in de opvang van mensengroepen uit andere landen. Denk aan de joden voor de Tweede Wereldoorlog, Belgen die hier naartoe kwamen in de Eerste Wereldoorlog, de KNIL-militairen na de onafhankelijkheid van Indonesië, Surinamers na de onafhankelijkheid van dat land, en ga zo nog maar even door. Ik zeg niet dat dat allemaal even perfect is gegaan, maar ze waren in ieder geval welkom.
Nu kun je wel zeggen: maar die joden hadden geen leven in Duitsland, Belgen zijn eigenlijk Nederlanders, de KNIL-militairen hebben voor ons gevochten in Indonesië en Suriname hoorde eerst bij Nederland. Of: die joden waren (net als in de gouden eeuw toen ze uit België verjaagd werden en naar Nederland trokken) goed voor de economie. In ieder geval waren dat toen redenen om er goed mee te kunnen leven. En de Belgen gingen grotendeels ook weer terug toen de oorlog afgelopen was.
Misschien is de band met Nederland voor de meeste asielzoekers nu slechts een beperkte. Maar dat is vaak ook niet de reden dat ze naar Nederland (of wat dat betreft willekeurig welk land dan ook) gaan. Ze komen omdat ze geen leven hebben in het land waar ze vandaan komen. Ze verwachten het wat dat betreft hier wat beter te hebben.
Dat ze in ieder geval in de eerste fase van hun leven in Nederland tegen zoveel hobbels aanlopen, dat zou niemand ze moeten gunnen. Het is goed om te weten wie er in Nederland komen, waar ze vandaan komen en waarom ze überhaupt komen. Maar dat zou sneller moeten kunnen dan nu gebeurd. Het zijn allemaal medemensen en zo moeten we ze ook bekijken.
Uitgaan van het positieve dus en ze een kans gunnen in Nederland. Beter ze positief ontvangen, zo snel mogelijk een eigen woonplaats bieden en kans op werk en dan zien of het terecht is dat ze asiel willen hebben. En blijkt dat totaal niet terecht, dan ze alsnog terug sturen (en dat ook echt doen). Daarvoor dienen ze allemaal bij aankomst een overeenkomst te tekenen. Oftewel, de boel omkeren.
Het zou fijn zijn als Nederlanders anderen, van welke huidskleur ook, met welk geloof dan ook, met welke lichamelijke beperkingen dan ook, als medemensen zien in plaats van als (niet gewenste) asielzoekers. En als dat niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen in Europa zo zou zijn, dan zouden we ook niet bang hoeven te zijn voor een aanzuigende werking.
Sommige mensen zijn bang dat de Nederlandse identiteit verloren zou gaan. Allereerst moet je je dan afvragen wat die Nederlandse identiteit precies is. Is dat de Nederlandse taal? Of de directheid die Nederlanders zouden hebben? Of zijn dat de molens, de klompen en de tulpen? Is dat de cultuur van de Randstad of van Friesland? Of misschien van Limburg of Zeeland?
En overigens: hoe is die identiteit tot stand gekomen? Is die ook altijd hetzelfde geweest? Nee, natuurlijk niet. In de loop der eeuwen hebben allerlei omstandigheden die identiteit gemaakt tot wat die nu is. De strijd tegen het water, de diverse oorlogen en ziektes die er geweest zijn, de internationale handel en ga zo maar door. Allemaal zaken die hebben geleid tot onze identiteit. En ook de internationale instelling van Nederland, waardoor altijd mensen een plek hebben gezocht en gekregen in onze samenleving.
De identiteit past zich altijd weer aan aan de omstandigheden en aan de mensen die hier wonen. Ook de taal is in de loop der eeuwen aangepast. Vroeger had elke plaats zijn eigen dialect of zelfs speciale taal. Toen de mobiliteit tussen de plaatsen verbeterd werd, veranderde dat. Er ontstond het Nederlands zoals we dat nu spreken en schrijven (het zogenaamde Algemeen Beschaafd Nederlands, alhoewel over dat ‘beschaafd’ ook wel het een en ander te zeggen valt).
Zeker sinds de Tweede Wereldoorlog is ook het Engels veel meer onze taal binnengeslopen, meestal zonder dat we er ophef over maken. De televisie is wat dat betreft één van de ‘schuldigen’. En wat dacht je van de Germanismen, zoals ‘de zestiger jaren’, ‘middels’ of ‘steenrijk’? Je zou niet zeggen dat die woorden niet tot het Nederlands horen toch?
Oftewel: we moeten ons niet al te bang maken voor verwatering van onze identiteit. Contact met andere mensen en culturen verbreed die identiteit alleen maar. De Nederlandse identiteit zal zich blijven ontwikkelen, maar blijft bestaan. En als die zich meer ontwikkelt tot een Europese of zelfs een algemeen menselijke identiteit zou ik dat niet erg vinden.
Ik zie alle mensen, donker, licht, geel, klein, groot, kaal, met een baard, van welk geslacht of opleidingsniveau ook, met welk geloof dan ook en van willekeurig welke leeftijd, als mijn medemens. Dat wil niet zeggen dat ik iedereen even aardig vind. Ook wat dat betreft maak ik geen onderscheid tussen mijn medemensen, tenminste dat probeer ik. Ik ben geen heilige.
Toelichting
Afgelopen week was een collega-cliënt op de dagbesteding een verhaal aan het schrijven over asielzoekers en de omgang van Nederland ermee. Meestal praat ik met hem wat over datgene wat hij schrijft. Vaak ben ik het in beginsel wel met hem eens, maar met enkele aanpassingen. Daarbij merkte ik deze keer op, dat het probleem eigenlijk is dat mensen die een veilige plek zoeken in Nederland asielzoekers worden genoemd in plaats van medemensen. Dat heb ik in dit verhaal nog wat duidelijker proberen te maken.
Er is nog veel meer te zeggen over de bevolkingsgroei van Nederland. Wat is de invloed op de woningnood, zijn er wel genoeg banen, hoe zit het met het behoud of het verlies van culturen, etc. Maar dat laat ik nu. Misschien komt dat later nog wel. Eerste maar hopen dat de huidige regering niet te rigoureus te keer gaat tegen asielzoekers, of beter dus, tegen mijn medemensen.
0 Reacties