Afgelopen zondag was er een documentaire op televisie over de werking van het geheugen. Ja ja, op zondag kijk ik ook nog wel eens wat anders dan voetbal… Het was een boeiende en ook wel leerzame Engelse documentaire. De presentatrice, de al wat oudere schrijfster en actrice Maureen Lipman (67), probeerde erachter te komen of zij zich zorgen moest maken over de toekomst van haar geheugen. Ze had de indruk, dat haar geheugen achteruit ging en had ook de ervaring met haar vader, die zijn geheugen was kwijtgeraakt. De conclusie was uiteindelijk, dat ze zich nog absoluut geen zorgen hoefde te maken.

Bij haar zoektocht hoe het geheugen werkte en in elkaar zat, kwam ze langs allerlei mensen. Dat varieerde van wetenschappers, die uitlegden hoe de hersens werken en belevenissen opslaan, tot mensen die een posttraumatische ervaring hebben en daarover vertelden. Oftewel van simpele chemische verbanden (hoewel simpel kun je dat nou ook weer niet noemen) tot de soms fraaie en soms lastige praktijk.

Het was dus een interessante documentaire, die bij mij een paar gedachten bracht:

  1. Hoe zit het eigenlijk bij mij?
  2. Waarom zijn er (of lijken er) zo veel Engelse documentaires en zo weinig Nederlandse?

Een paar uitwerkingen hierover.

Hoe zit het eigenlijk bij mij?

Mijn hersenen zijn beschadigd tijdens mijn herseninfarct. Het werd mij relatief simpel uitgelegd: je hersenen bestaan uit een buitenschil en een binnenkant. De binnenkant is bij mij geraakt. Daar zit met name het emotionele gedeelte. En dat gedeelte ben ik kwijt. Het bewegingsapparaat wordt meer door de buitenkant aangestuurd en omdat dat deel dus veel minder of niet geraakt is, zie je bij mij aan de buitenkant niets. Ja, ik ben snel moe, maar hoe dat precies zit weet ik eigenlijk niet.

Het lijkt me wel interessant om wat meer te weten over hoe het allemaal precies in elkaar steekt na mijn herseninfarct. Hoe zit het met mijn korte en lange termijn geheugen, hoe regel ik de reacties op wat er allemaal om mij heen gebeurt, wat doen mijn hersenen nog wel en wat niet? Het is wel duidelijk, dat het deel van de hersenen, dat zich ergens echt druk om maakt, weg is, want ook nu kan ik dit allemaal opschrijven zonder ook maar een moment van verdriet of iets dergelijks. Mijn geheugen zegt wel dat het niet goed is, maar mijn emoties doen er niets mee.

Herkomst van documentaires

Op de televisie komen geregeld documentaires langs. Vaak zijn die van Engelse makelij. Slechts af en toe is er een Nederlandse documentaire. Tenminste zo lijkt het. Hoe zou dat komen? Is er in Engeland meer aandacht voor? Worden Nederlandse documentairemakers niet opgeleid? Zijn buitenlandse documentaires goedkoper dan Nederlandse? Is er simpelweg in Nederland minder interessants te filmen?

Een eerste indruk is, dat er bij de journalistiekopleidingen in Nederland inderdaad weinig aandacht is voor documentaires. De aandacht is veel meer gericht op het snelle nieuws. En dat geldt ook, en misschien nog meer, voor Hbo- en Mbo-opleidingen. Een documentaire maken kost tijd en dat is er blijkbaar bij opleidingen vaak niet.

Ja, en geld zal ook wel een rol spelen. Een eigen documentaire maken is uiteraard duurder dan er eentje kopen. En wellicht speelt dan ook nog mee, dat het Nederlandse taalgebied een stuk kleiner is dan het Engelse.

Hoe komt dat samen?

Er is uiteraard nog veel meer te vertellen over beide zaken. En met name het tweede punt over de herkomst van documentaires zal genuanceerder liggen dan ik hierboven aangaf, omdat ik er simpelweg veel minder vanaf weet. Maar ik zie wel een mogelijkheid om er iets aan te doen. Die mogelijkheid is onder andere bij de lokale omroepen te vinden. Daar is ook vaak weinig mogelijk met het snelle televisienieuws. Dat kost veel moeite, tijd en geld. Maar documentaires kunnen er prima gemaakt worden.

Bij RTV ZOo is dat op dit moment de keuze die gemaakt lijkt te worden. Niet alleen maar aandacht voor het snelle (en vaak vluchtige) nieuws, maar vooral ruimte voor meer tijdloze onderwerpen. En met enkele stagiaires en andere jonge televisiemakers moet dat ook goed lukken. Er is onder andere al iemand bezig met de voorbereidingen voor een documentaireserie over vrijwilligers. En zo zou ook een documentaire over de hersenen en de gevolgen van allerlei hersenbeschadigingen mogelijk moeten zijn.  Daarmee komen de twee onderwerpen van mijn verhaal van vandaag dus mooi samen.

Gepubliceerd 13-8-2013

Door Paul

Ik ben inmiddels 62 jaar oud. Een kleine elf jaar geleden heb ik een herseninfarct gehad, waardoor ik niet meer kon werken. In mei 2021 kreeg ik weer een herseninfarct met als gevolg dat mijn conditie flink achteruit is gegaan en mijn rechterbeen niet meer echt lange afstanden kan afleggen. Ik ben nog wel actief, met name bij de lokale omroep in Zwolle. Mijn hobby's zijn sport kijken (voetbal (PEC Zwolle), Amerikaans honkbal en Football (Seattle Mariners en Seattle Seahawks), Karl May, de computer (vooral met de website bezig zijn), Zwolle en alles wat te maken heeft met Disney.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *